Türkçe okunabilirlik analizi
Metninizi yapıştırın; Türkçe için geliştirilmiş üç bilimsel formülle ne kadar kolay okunduğunu, hangi eğitim düzeyine hitap ettiğini ve nereden sadeleştirebileceğinizi görün.
Okunabilirlik neden önemli?
Okurun zihni sınırlı bir çalışma belleğiyle çalışır. Uzun cümleler ve çok heceli kelimeler bu belleği hızla doldurur; okur cümlenin sonuna geldiğinde başını unutur. Okunabilirlik formülleri bu bilişsel yükün iki görünür izini ölçer: cümle uzunluğu ve kelime uzunluğu.
Bir hastanın bilgilendirme broşürünü, bir ürün sayfasını ya da bir blog yazısını sadeleştirmek, aynı bilgiyi daha fazla insana ulaştırmanın en ucuz yoludur.
Formüller ve düzeyler
| Formül | Hesaplama | Düzeyler |
|---|---|---|
| Ateşman (1997) | 198,825 − 40,175 × (hece/kelime) − 2,610 × (kelime/cümle) | 90–100 çok kolay · 70–89 kolay · 50–69 orta · 30–49 zor · 1–29 çok zor |
| Çetinkaya-Uzun (2010) | 118,823 − 25,987 × (hece/kelime) − 0,971 × (kelime/cümle) | 51+ bağımsız okuma (5–7. sınıf) · 35–50 eğitsel okuma (8–9. sınıf) · 0–34 engelli düzey (10–12. sınıf) |
| Bezirci-Yılmaz (2010) | √(cümle başına kelime × (H3 × 0,84 + H4 × 1,5 + H5 × 3,5 + H6 × 26,25)) | 1–8 ilköğretim · 9–12 lise · 13–16 lisans · 16+ akademik |
Bezirci-Yılmaz formülünde H3–H6, cümle başına düşen 3, 4, 5 ve 6 ya da daha fazla heceli kelime sayısının ortalamasıdır. Altı ve üzeri heceli kelimelerin katsayısının (26,25) çok yüksek olduğuna dikkat edin: tek bir “değerlendirilebileceğinden” kelimesi puanı belirgin şekilde yükseltir.
Nasıl kullanılır?
- Metninizi kutuya yapıştırın. Sonuçlar yazdıkça güncellenir.
- Üç formülün sonucuna ve önerilere bakın.
- “Uzun cümleler” listesindeki cümleleri bölün, çok heceli kelimelerin yerine daha kısa karşılıklar arayın.